|
سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران
معرفي
سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران، در سال 1359 پس از تصويب شوراي انقلاب اسلامي با هدف حمايت از پژوهشگران و نوآوران و جذب و پرورش استعدادهاي گوناگون علمي و صنعتي، اجراي طرح هاي تحقيقاتي كاربردي و توسعه اي عمدتاً در رشته هاي صنايع شيميايي و غذايي، مكانيك، متالورژي، كشاورزي، برق و كامپيوتر، مهندسي پزشكي، فيزيك و انرژي و بيوتكنولوژي تأسيس گرديد. از سال 1364 اجراي طرح هاي نيمه صنعتي به منظور تدوين دانش فني و ايجاد زمينه انتقال نتايج پروژه هاي تحقيقاتي به بخش هاي توليدي كشور نيز در قلمرو و ظايف سازمان قرار گرفت. در سال 1370 با اتكاء به تجربيات گذشته و نيازهاي كشور در دوران بازسازي، اساسنامه جديدي با تأكيد بر استفاده از توان تحقيقاتي موجود در جهت ارتقاء تكنولوژي در شوراي گسترش آموزش عالي به تصويب رسيد و با توسعه تشكيلات و وظايف، دامنه فعاليت هاي سازمان نيز گسترده تر شد. از سال 1373 مسئوليت سياست گذاري و برنامه ريزي در زمينه ارتباط مراكز تحقيقاتي و صنعتي نيز به دفتر ارتباط با صنعت (اداره كارآموزي) اين سازمان واگذار گرديد.
اين سازمان با سرمايه گذاري در طرح هاي تحقيقاتي و نيمه صنعتي، ارائه خدمات علمي و فني و اطلاع رساني و ادامه حمايت ها تا مرحله توليد، زمينه فعاليت مبتكران و نوآوران را هموار مي سازد. در اين راستا توانسته است با توجه به امكانات به طور قابل توجهي در اجراي طرح هاي تحقيقاتي كاربردي كه عمدتاً مورد نياز كشور مي باشد، گام هاي مؤثري بردارد و شمار قابل توجهي از طرح هاي اساسي و زيربنايي را با استفاده از بودجه و امكانات سازمان در مسير خودكفايي علمي و فني كشور به مرحله توليد برساند. در اين ارتباط مي توان از طرح هايي چون ساخت كارخانه آنتي بوتيك ها، طرح داروي گياهي سيليمارين، طرح مبارزه بيولوژيك با حشره مالاريا در جزيره قشم، طرح تونل باد، طرح توليد مقوا از كاه و ضايعات كشاورزي و طرح توليد پنير با روش اولترافيلتراسيون نام برد. آثار اقتصادي طرح هاي خاتمه يافته سازمان بسيار چشمگير مي باشد، به طوري كه ارزش افزوده برخي از طرح هاي اجرا شده و يا در دست اجرا به تنهايي برابر سرمايه گذاري هايي است كه از ابتدا تاكنون در سازمان صورت گرفته است. بررسي هاي به عمل آمده نشان مي دهد كه ميزان صرفه جوئي ارزي ناشي از هر طرح خاتمه يافته به طور متوسط بيش از 3 ميليون دلار تا 9 ميليون دلار مي باشد به طوري كه از اجراي 47 طرح تا سال 72، 5/152 ميليون دلار صرفه جويي ارزي حاصل شده است.
در كنار طرح هايي كه با سرمايه گذاري مستقيم سازمان به نتيجه رسيده و به مرحله توليد و بهرهبرداري مي رسند، طرح هاي گوناگون ديگري وجود دارد كه سازمان با سرمايه گذاري و حمايتهاي مادي و معنوي اوليه آنها را به جريان مي اندازد. سپس مجري طرح با ادامه فعاليت علمي و مادي خود آن را به توليد انبوه مي رساند.
در راستاي ارتقاء موقعيت تكنولوژيكي كشور و تشويق و حمايت از مبتكرين داخلي، سازمان فعاليت هاي ديگري را بنيانگذاري كرده است كه از آن جمله مي توان به برگزاري جشنواره بين المللي خوارزمي اشاره نمود كه از سال 1366 آغاز شده و همه ساله در ايام دهه مبارك فجر در تهران به صورت بين المللي برگزار مي شود. در اين جشنواره مبتكران و مخترعان داخلي و خارجي در رشته گوناگون علوم به رقابت مي پردازند.
از فعاليت هاي ديگر سازمان، ارائه خدمات اطلاع رساني از طريق ارتباط با بيش از 1000 پايگاه خارجي به پژوهشگران است، كه سالانه به طور متوسط حدود 700 مورد جستجو از بانك هاي خارجي توسط دفتر مركزي در تهران انجام مي شود.
از ديگر فعاليت هاي انجام شده در اين ارتباط، انتشار خبرنامه اطلاع رساني روي خط مي باشد، اين خبرنامه هم از طريق الكترونيكي در سيستم BBS و هم از طريق چاپخانه در اختيار مشتركين قرار مي گيرد.
در اينجا براي آشنايي بيشتر به تشريح اهداف و وظايف و تشكيلات سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران مي پردازيم.
اهداف سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران:
سازمان پژوهشها در جهت رشد، ارتقاء و ايجاد تكنولوژي ملّي در راستاي برنامه هاي توسعه كشور گام بر مي دارد، اين سازمان از طريق اجراي طرح هاي تحقيقاتي كاربردي به منظور دستيابي به دانش فني و اجراي طرح هاي نيمه صنعتي عمل کرده و مي كوشد تا از طريق ارتباط نزديك با مراكز تحقيقاتي، صنعتي و توليدي و دانشگاه هاي كشور بين بخش هاي تحقيقاتي، هماهنگي بيشتري ايجاد كند.
حمايت از افراد مخترع و مبتكر و استفاده از تجارب ساير كشورها در زمينه تكنولوژي و به كارگيري استعدادهاي بالقوه كشور براي دستيابي به يك سياست و استراتژي مشخص ملّي در ارتباط با ايجاد و انتقال تكنولوژي از جمله اهداف و وظايف مهم اين سازمان به شمار مي رود.
وظايف كلي سازمان:
- مطالعه و بررسي تكنولوژي ملّي و مقايسه آن در سطح بين المللي از نظر تعيين وضعيت موجود و تشخيص اولويت ها و مراقبت در سير پيشرفت دائمي تكنولوژي ملّي.
- اجراي طرح هاي نيمه صنعتي با استفاده از نتايج طرح هاي پژوهشي دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي كشور.
- اجراي طرح هاي تحقيقات كاربردي با هدف دستيابي به دانش فني در چارچوب نيازها و اولويت هاي تكنولوژي كشور.
- حمايت و پشتيباني از اجراي طرح هاي تحقيقات كاربردي و نيمه صنعتي نوآوران و پژوهشگران بخش غيردولتي از طريق فراهم آوري امكانات مالي، تجهيزاتي، خدماتي، مهندسي، مديريت و ...
- اتخاذ تدابير مناسب براي عرضه دانش فني حاصله به متقاضيان داخلي و خارجي.
- كشف، جذب و پرورش استعدادها در زمينه هاي علمي و صنعتي.
- تعريف اولويت هاي طرح هاي تحقيقات كاربردي با در نظر گرفتن سياست ها و برنامه هاي توسعه كشور با هماهنگي دستگاه هاي ذيربط و تدارك مقدمات لازم به منظور اجراي آنها توسط محققان، پژوهشگران و نوآوران در دانشگاه ها و مراكز تحقيقاتي.
- برقراري ارتباط بين مراكز توليدي و صنعتي با دانشگاها و مراكز تحقيقاتي براي تحقّق اهداف و وظايف فوق از طريق كارآموزي، فرصت مطالعاتي، كارورزي و ...
- ارائه خدمات كارشناسي و مشاوره اي در امر تكنولوژي اعم از توليد و يا عرضه به متقاضيان و خصوصاً به مراكز تحقيق و توسعه صنايع.
- ارائه خدمات اطلاع رساني در امر تكنولوژي به دانشگاه ها، مراكز تحقيقاتي، صنايع، سازمان ها و مراكز دولتي و خصوصي و نيز محققان، پژوهشگران و نوآوران.
- برگزاري دوره هاي كوتاه مدت آموزشي و پژوهشي، سمينارها و كارگاه هاي تخصّصي در زمينه تكنولوژي و نيز ايجاد دوره هاي آموزش عالي با توجه به ضوابط مورد نظر.
- تشويق و حمايت مادي و معنوي از محققان، مخترعان، نوآوران، مبتكران و ....
- ارائه دستاوردهاي تكنولوژي اعم از داخلي و خارجي، از طريق برپايي و يا شركت در نمايشگاه ها، گردهمايي ها و كنفرانس هاي ادواري ملي و بين المللي و فيلم و انتشارات.
شرح وظايف:
- حمايت از تكميل چرخه تحقيق تا توليد به منظور فراهم كردن زمينه هاي به كارگيري مؤثر نتايج تحقيقات.
- حمايت از مستند سازي، جذب، بومي سازي و اشاعه دستاوردهاي حاصل از ايجاد فنّاوري.
- حمايت و پشتيباني از مخترعين، مبتكرين، محققين كارآفرين، مؤسسات و شركت هاي كارآفرين و هدايت فعاليت آنها در جهت تحقق اولويت هاي ايجاد فنّاوري.
- حمايت از توسعه و گسترش مراكز خدمات فني - مهندسي، مشاوره اي و مديريت ايجاد فنّاوري.
- حمايت مالي و تشويق بخش خصوصي در فعاليت هاي ايجاد فنّاوري.
- ايجاد سازوكارهاي حمايتي از طريق سازماندهي تشكيلات و امكانات مناسب اين نوع حمايت ها در سازمان.
- ايجاد ارتباط مؤثر و ارائه خدمات اطلاع رساني بين عرضه كنندگان و متقاضيان ايجاد فنّاوري و فنّاوري هاي ايجاد شده.
- ايجاد زمينه هاي لازم براي ارائه فنّاوري هاي حاصل از تحقيق و توسعه از طريق برپايي نمايشگاه ها و جشنواره ها، از جمله جشنواره خوارزمي و انتشار اطلاعات مربوطه به صورت كتاب، مجله، فيلم، خبرنامه، بروشور و ....
- ايجـاد زمينـه هاي مناسب براي برگزاري و تـرويج دوره هاي كاربردي و حرفه اي، همايش ها و كارگاه هاي تخصصي به منظور توسعه منابع انساني در عرصه هاي مختلف ايجاد فنّاوري.
- گسترش همكاري در روابط علمي – فني با سازمان ها و مراكز پژوهشي – فنّاوري در سطح ملي، منطقه اي و بينالمللي در زمينه موضوع فعاليت سازمان.
- اتخاذ تدابير مناسب جهت حمايت از تضمين مالكيت فكري و افزايش قدرت ريسك پذيري (خطر پذيري ) مشاركت كنندگان در برنامه هاي ايجاد فنّاوري.
- ايجاد پژوهشكدههاي تحت پوشش سازمان با شخصيت حقوقي مستقل به منظور انجام تحقيقات توسعه فنّاوري در جهت اولويت هاي ملي و فنّاوري هاي نوين.
|