«به نام خدا»س: چطور شد كه به فكر سرودن اين شعر و طراحي اين كارت پستال افتاديد؟جواب: پيش از هر چيز ياد و خاطرة شهداي زبان مادري و همة شهيدان راه دين و ميهن و آزادي را گرامي ميدارم.براي من كه معلم زبان و ادبيات هستم اين بسيار مهم است كه محل مأموريتم كشوري است كه مردمش براي حفظ زبان مادري خود تلاش كردهاند و شهيد دادهاند و نتيجة سعي و تلاش آنها، اين شده است كه روزي به نام روز زبان مادري در دنيا به رسميت شناخته شود.اولين بار كه نام شهداي زبان مادري را شنيدم برايم بسيار جالب بود چرا كه ميديدم هر پنج نام علاوه بر اينكه در زبان فارسي هم به عنوان «نام» مورد استفاده قرار ميگيرند، معني لغوي آنها نيز در گفتهها و نوشتهها و سرودهها كاربرد دارد و براي همين تصميم گرفتم، متني بگويم كه زينت بخش آن، نام اين پنج شهيد باشد، از دوست گراميام دكتر عبد الصبور خان ( از استادان بخش فارسي دانشگاه داكا) نيز خواستم ترجمهاي از آن متن به زبان بنگالي ارائه دهد كه در آن نام شهدا و معني لغوي آن حفظ شود.س: هركس به اين دو متن بنگالي و فارسي توجه ميكند و كلماتي را كه در هر دو متن به رنگ قرمز نوشته شده، مشاهده ميكند متوجه شباهتهايي بين دو زبان فارسي و بنگالي ميشود لطفاً در اين باره توضيح بدهيد.ج: بله، اين پنج نام در هر دو متن به رنگ قرمز نوشته شده است كه نماد شهيد و شهادت است همان طور كه گفته شده، پنج كلمة مذكور علاوه بر اينكه نام شخص ميباشند، معني لغوي هم دارند كه از قضا معني لغوي آن ها نيز در هر دو زبان فارسي و بنگالي كاربرد دارد.اولين بار وقتي كه يك نمونه از اين كارت را به رئيس محترم دانشگاه داكا جناب آقاي دكتر عارفين صدّيق تقديم كردم؛ ايشان پس از چند لحظه تأمل در نوشتههاي كارت و بدون اين كه هيچ توضيحي از سوي اينجانب ارائه شود: گفتند: مقايسة اين دو متن نشان ميدهد كه چقدر كلمات مشترك بين دو زبان وجود دارد!البته ما فقط نام شهيدان را به رنگ قرمز نوشتهايم نه همة كلمات مشترك را و گرنه كلمة «خدا» هم كه در سطر اول آمده، بين هر دو زبان مشترك است.واقعيت اين است كه زبان پارسي و بنگالي منشأ مشترك دارند و مانند عموزادههايي هستند كه از يكديگر دور افتادهاند و ما هرچه بيشتر اين دو زبان را بشناسيم به مشتركات بيشتري پيخواهيم برد.س: در اين كارت پستال بعضي عبارتها به زبان بنگالي است كه زبان مادري ماست و برخي عبارتها به فارسي است كه زبان مادري شماست! استعمال عبارت انگليسي در كارت زبان مادري چه توجيهي دارد؟ج: عبارت مورد نظر شما، نام مدرسهاي است كه طراحي و حمايت مالي چاپ كارت را به عهده گرفته است (Iranian International School) نامها غالباً ترجمه نميشود اما اگر هم بشود ترجمه كرد ما ترجيح ميداديم كه ترجمه نكنيم چون هدف ما از گرامي داشت روز زبان مادري، مبارزه و عناد با زبان بين المللي نيست، زبان مادري و زبان بين المللي دو ابزار ارتباطي هستند كه هركدام امكاناتي را در اختيار ما قرار ميدهند و كاركرد مخصوص به خود را دارند، و توجه به هركدام از اينها نبايد باعث بيتوجهي به ديگري بشود.لازم است اين نكته را همين جا توضيح بدهم كه هم در حوزة زبان فارسي و هم زبان بنگالي افراد متعصبی هستند كه گمان ميكنند كلمههاي وارد شده از ديگر زبانها را بايد حذف كرد اما بايد توجه داشت كه در دنيا هيچ زبان خالصي وجود ندارد و اساساً زبان خالص چيزي خبر زبان ناقص و ابتر نيست. هنر آن است كه ما كلمات را از زبانهاي ديگر بگيريم و با قواعد و دستور و زبان خودمان آنها را به كار ببريم.البته اين حرفي معقول و منطقي است كه در استخدام كلمات بيگانه نبايد زياده روي كرد و در مواردي كه كلمة معادل بومي وجود دارد نبايد سراغ كلمة خارجي رفت ولي اين انديشه كه كلمات بيگانه به خصوص آنها را كه چند صد سال است در زبان ما رايج است طرد كنيم، انديشة ناصواب و غير ممكني است و به فرض محال در چنين صورتي، نام شهداي زبان مادري هم بايد از زبان مادري حذف شود چرا كه آن نامها نيز به زبان بنگالي نميباشد.در خاتمه لازم ميدانم از حضرت آيت الله شاهرخي نمايندة مقام معظم رهبري در جنوب شرق آسيا كه از طريق مدرسة بين المللي ج.ا.ايران هزينة چاپ اين كارت پستال را تقبل فرمودند و سفارت محترم ج.ا.ايران در داكا و نيز رايزني محترم ج.ا.ايران كه اين كارت را براي شخصيتهاي سياسي، علمي و فرهنگي بنگلادش ارسال كردند تشكر كنم.